خداحافظی با سود بانکی! سرمایه گذاری معاف از مالیات چطور و چگونه؟
کارشناس روابط عمومی
آذر ۱۰, ۱۴۰۴
42
وقتی راحتترین روش کسب سود در ایران، سپرده بانکی باشد، مشخص است که طرفداران زیادی پیدا میکند. سودآور و کم ریسکبودن به یک ماجرای جذاب برای سپردههای بانکی تبدیل شده است. به طوری که افراد زیادی ترجیح میدهند به جای روشهای پربازده و پرخطر، یک روش ساده را برای سرمایه گذاری انتخاب کنند.
اما با همه این توصیفات، چندین سال است شاهد افت محبوبیت آن در بین بسیاری از سرمایهگذاران ریسکگریز هستیم. تورم بلای جان پول مردم شده و حتی به سود سپردههای بانکی هم نفوذ کرده است. به همین دلیل افرادی که به حفظ دارایی خود در برابر تورم فکر میکنند، به روشهای جایگزین برای سرمایهگذاری روی میآورند. پس اگر شما هم جزء کسانی هستید که فکر میکنید باید ارزش صفرهای اسکناسهایتان را در برابر دلار حفظ کنید، پیشنهادات و توصیههای ما را در این مطلب تا انتها بخوانید.
سود سپردههای بانکی در سال 1404 چقدر است؟
همانقدر که تورم قدمهای بلندی برمیدارد تا سریعتر از هر سود و قیمتی حرکت کند و برنده ماراتن تمام نشدنی دنیای اقتصاد باشد، بانک مرکزی هم هر سال تصمیم میگیرد به سپردهگذاران سود بالاتری ارائه دهد. به طوری که در ابتدای سال جدید شاهد افزایش سود سپردههای بانکی بر حسب مدت زمان سپردهگذاری هستیم.
در جدول زیر سود سپرده بانکی در سال 1404 برحسب مدت مشخص شده است:
|
نوع سپرده |
میزان سود |
|
سپرده کوتاهمدت – روزشمار |
5 درصد |
|
سپرده کوتاهمدت ویژه ۳ ماهه |
12 درصد |
|
سپرده کوتاهمدت ویژه ۶ ماهه |
17 درصد |
|
سپرده بلندمدت با سررسید ۱ ساله |
20.5 درصد |
|
سپرده بلندمدت ۲ ساله |
21.5 درصد |
|
سپرده بلندمدت ۳ ساله |
22.5 درصد |
البته این مقدار سود سالانه برای بانکهای دولتی است و در بانکهای خصوصی میزان سود بانکی بیشتری پرداخت میشود. در جدول زیر به طور کامل به میزان سود سالانه سپرده یک ساله، دو ساله و سه ساله اشاره کردهایم تا تصمیمگیری برایتان سادهتر شود.
|
نام بانک |
سود ۱ ساله |
سود ۲ ساله |
سود ۳ ساله |
سقف سود (یکساله) |
|
آینده |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
20.5% |
|
اقتصادنوین |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
20.5% |
|
ایرانزمین |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
22.5% |
|
پارسیان |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
25.5% |
|
پاسارگاد |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
24% |
|
تجارت |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
22.5% |
|
توسعهتعاون |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
22.5% |
|
توسعهصادرات |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
20.5% |
|
خاورمیانه |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
25% |
|
دی |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
23% |
|
رفاه کارگران |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
25.5% |
|
سامان |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
30% |
|
سپه |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
22.5% |
|
سرمایه |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
22.5% |
|
سینا |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
27% |
|
شهر |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
22.5% |
|
صادرات |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
22.5% |
|
صنعت و معدن |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
20.5% |
|
کارآفرین |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
24% |
|
کشاورزی |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
25% |
|
گردشگری |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
22.5% |
|
مسکن |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
28% |
|
ملت |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
22.5% |
|
ملی |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
25% |
|
پستبانک |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
20.5% |
|
موسسه ملل |
20.5% |
21.5% |
22.5% |
26% |
آیا با سپرده گذاری بانک می توانم وام بگیرم؟
چندین سال است که برخی از بانکها از جمله بانک مهر ایران، بانک سپه، رسالت و به تازگی بانک ملت در مورد سپردهگذاری در بانک و پرداخت وام صحبت میکنند. با توجه به اینکه ما در شرایط تورمی هستیم و طبق گفته بانک مرکزی، نرخ تورم سالانه در سال 1404 به بیش از 37 درصد رسیده است.
جدول نرخ تورم سالانه در سال 1404
|
ماه |
نرخ تورم |
|
فروردین |
36.4 درصد |
|
اردیبهشت |
36.8 درصد |
|
خرداد |
37.2 درصد |
|
تیر |
37.6 درصد |
|
مرداد |
38.1 درصد |
|
شهریور |
38.9 درصد |
|
مهر |
40 درصد |
|
آبان |
41 درصد |
همین موضوع بسیاری از افراد را به فکر دریافت وام انداخته است. به عبارت دیگر، به این نتیجه رسیدهاند که میتوانند با دریافت وام به سمت بازارهایی همچون دلار، طلا، ملک یا خودرو بروند تا در آینده دارایی خود را افزایش دهند. در واقع تصور رایج مردم این است که با دریافت وام میتوانند سرمایهگذاری کنند و در ماهها یا سالهای آینده، با افزایش دستمزد خود وام را به راحتی پرداخت کنند.
از سوی دیگر بانکها با اعلام خبر سپردهگذاری، سعی دارند تا مشتریان بیشتری را جذب کنند. اما باید توجه داشته باشید این سپردهگذاری برای دریافت وام از نوع قرضالحسنه است که با امتیاز گرفتن، قادر به گرفتن وام خواهید بود. در واقع شما در ازای سپردهگذاری از نوع قرضالحسنه یا امتیازی، هیچ سودی دریافت نمیکنید.
حال اگر قرار باشد دارایی شما برای مدت حداقل سه ماه در بانک باشد، در این مدت هیچ بهره یا سودی بابت آن دریافت نمیکنید. اگر در همین مدت میزان تورم به بالای 40 درصد برسد، بخشی از ارزش سپرده شما از بین میرود و عملاً ضرر میکنید.
برای دریافت سود باید سپرده بلندمدت ایجاد کنید و تا پایان قرارداد نیز قادر به دریافت پول خود نیستید. مگر اینکه بخشی از پول شما توسط بانک دریافت شود.
مقایسه سود سپرده بانکی و تورم
در سالهایی که میزان تورم سالانه پایین است، سپرده بانکی یکی از بهترین و سادهترین روشهای سرمایهگذاری محسوب میشود. به هر حال قرار نیست بازار یا اخبار سیاسی و اقتصادی را رصد کنید یا به دنبال تحلیلهای دشوار فنی و بنیادی بروید. همین که بدانید کدام بانک قابل اعتمادتر است و سود سالانه بیشتری میدهد و یا کدام نوع سپردهگذاری سود بیشتری دارد، کافی است.
اما امان از زمانی که تورم افسارگسیخته شود! در آن زمان به راحتی سود سپرده بانکی را میبلعد و عملاً سودی عایدتان نمیشود. از طرف دیگر ارزش سپرده نیز به مرور زمان از بین میرود.
به جدول زیر نگاه کنید که توسط بانک مرکزی تهیه شده است و نرخ تورم سالانه از سال 1385 تا 1403 را نشان میدهد.
در بالاتر نیز به تورم ماهانه سال 1404 اشاره کردیم که نشان میدهد میزان آن از سود سپرده بانکی سبقت گرفته است. همین موضوع به خوبی نشان میدهد در ماههایی که تورم به اوج خود میرسد، باید به جای سپردهگذاری به سرمایهگذاری فکر کنید. برای مثال در ابتدای شروع تورم، خرید طلا و مسکوکات میتواند یک راهحل مناسب برای حفظ ارزش دارایی باشد.
بعد از اینکه شرایط اقتصادی به حالت نرمال بازگشت و میزان تورم کاهش یافت، میتوانید با فروش طلا، دوباره سپردهگذاری در بانک را شروع کرده و بابت آن سود بگیرید.
سود بانکی بهتره یا سرمایه گذاری؟
در وب سایت standardbank یک مقاله منتشر شد که تفاوت بین پسانداز و سرمایهگذاری پرداخته است. در این گفته شده که هر دو روش ابزار قدرتمندی برای ایجاد امنیت مالی هستند، اما هر یک از آنها اهداف متمایزی را دنبال میکنند و برای اهداف متفاوتی مناسب هستند.
اگرچه با سپردهگذاری در بانک میتوانید مقداری سود به دست آورید، اما اصل دارایی شما در امان است و باید به آن به عنوان پسانداز نگاه کنید. در مقابل سرمایهگذاری قرار میگیرد که ممکن است کمی پرریسک باشد، اما سود بسیار بالایی در پشت آن قرار دارد. به همین دلیل است همیشه سرمایهگذاری برای افراد ریسکپذیر جذابیت بیشتری دارد.
در واقع سرمایهگذاری به معنای به کار انداختن پول است تا به مرور زمان رشد کند و شما را چندین قدم به سمت آرزوهایتان سوق دهد.
پس انداز یک شبکه ایمن مالی است و بانکها امانتدار سرمایه شما هستند. اما وقتی تورم اتفاق بیفتد، آیا آنها اصل دارایی شما را با توجه به تورم افزایش میدهند؟ خیر. شما وقتی قرارداد سپردهگذاری را امضا میکنید، هر ماه سود میگیرید و باید در پایان قرارداد، فقط به اندازه همان سپرده خود، از بانک پول بگیرید.
اما در روش سرمایهگذاری پول شما برای توسعه یک کسب و کار مصرف میشود. پس وقتی که آن کسب و کار سود به دست میآورد، شما را نیز در آن شریک کرده و سود زیادی بابت آن به حسابتان واریز میکند.
از طرف دیگر سپردهگذاری به معنای حفظ دارایی فقط برای تأمین هزینههای زندگی است. اما سرمایهگذاری را باید به معنای خلق ثروت بدانید که در طول زمان ارزش دارایی شما را افزایش میدهد. برای مثال وقتی وارد بازار بورس میشوید و سهام یک شرکت زودبازده را میخرید، بعد از سوددهی این شرکت، سهام شما نیز رشد میکند و داراییهایتان در بورس چند برابر میشود.
در جدول زیر به مقایسه بین سرمایهگذاریهای پرسود و سپردهگذاری در بانک پرداختهایم.
|
فاکتورهای مقایسه |
سپردهگذاری در بانک |
سرمایهگذاری |
|
میزان ریسک |
کم ریسک به خصوص در بانکهای دولتی |
برحسب نوع روش، با ریسک بالایی همراه است. |
|
نیاز به دانش فنی |
بدون نیاز به دانش تحلیل بازار |
نیازمند دانش و تجربه در تحلیل بازار |
|
میزان سوددهی |
بسیار کم |
برحسب روش سرمایهگذاری متوسط تا بالا |
|
هدف |
پسانداز و کسب سود کم |
خلق ثروت و تحقق رویاها |
سود سپرده بانکی بیشتر است یا کرادفاندینگ؟
کرادفاندینگ یا تأمین مالی جمعی یکی از روشهای سرمایهگذاری مدرن است که در بسیاری از کشورهای دنیا اجرا میشود. در این روش سرمایه مورد نیاز برای رشد و توسعه کسب و کارهای کوچک و متوسط جمعآوری میشود. در واقع دریافت وام بانکی برای این مشاغل زمانبر و مقدار آن بسیار اندک است؛ به طوری که قادر نیستند با وام بانکی کسب و کار را توسعه دهند. اما در مقابل با کرادفاندینگ میتوانند بخش زیادی از پروژه توسعه برند خود را به راحتی تأمین کنند.
در این میان تیمهای مجری کرادفاندینگ قرار میگیرند که واسطه بین کسب و کارها (سرمایهپذیران) و سرمایهگذاران هستند. این تیمها با دریافت ضمانتهای بانکی از سرمایهپذیران و بررسی صورتحسابها و وضعیت مالی، آنها را در لیست پروژههای پیشنهادی خود برای سرمایه گذاری قرار میدهند.
سپس سرمایهگذاران با بررسی و مقایسه بین پروژهها و طرحهای مختلف، یک یا چند گزینه را برای سرمایهگذاری انتخاب میکنند. دونگی یکی از تیمهای مجری کرادفاندینگ است که با داشتن مجوز از سازمان فرابورس و به عنوان عضوی از سبدگردان مالی فیروزه فعالیت میکند.
کرادفاندینگ دونگی فقط کسب و کارهای کوچک و متوسط زودبازده را در لیست پروژههای سرمایهگذاری خود قرار میدهد تا بتواند میزان ریسک را کاهش دهد.
کرادفاندینگ در مقایسه با روش سپردهگذاری در بانک که سود بسیار کمی دارد و گاهی بخشی از سود آن توسط تورم بلعیده میشود، سود بالاتری ارائه میدهد. در جدول زیر به طور کامل به مقایسه بین سپردهگذاری در بانک و کرادفاندینگ پرداختهایم.
|
معیارهای مقایسه |
سپرده بانکی |
کرادفاندینگ |
|
میزان ریسک |
خیلی کم |
ریسک کنترلشده |
|
سود |
کم و ثابت |
بیشتر و متغیر |
|
نقدشوندگی |
با کسر مقداری از دارایی |
پایین |
|
نیاز به دانش و تحلیل |
کم |
کم |
|
تاثیر بر اقتصاد |
کم |
زیاد و کمک به رشد کسبوکارها |
|
مناسب برای |
سرمایه امن و کوتاهمدت |
رشد سرمایه در میان مدت |
|
مالیات بر سود |
مالیات برای سپردهگذاران حقوقی |
فاقد مالیات برای سرمایهگذاران حقیقی و حقوقی |
گفتنی است به دلیل تنوع پروژهها و طرحهای سرمایهگذاری در کرادفاندینگ، شما میتوانید همزمان در یک یا چندین طرح سرمایهگذاری کنید. با این روش میزان ریسک سرمایهگذاری کاهش مییابد و میتوانید همزمان با کاهش ریسک، سود بالایی دریافت کنید.
جمعبندی
برای هر سرمایه گذاری که امنیت و دسترسی سریع به دارایی اهمیت زیادی دارد، سپرده بانکی بهترین گزینه است. اما وقتی پای کسب سود بیشتر و محافظت از پول در برابر تورم به میان میآید، سرمایهگذاری روش بهتری است. البته روشهای زیادی نیز برای سرمایهگذاری وجود دارد که از جمله باید به بورس، طلا، ارزهای دیجیتال، فارکس و … اشاره کنیم. اما همه این روشها با ریسک زیادی همراه هستند و برای اجرای آنها باید قدرت تحلیل فاندامنتال و تکنیکال بازار را داشته باشید.
کرادفاندینگ یک روش مطمئن، با ریسک کمتر و با سود بیشتر از سپرده بانکی است. به طوری که میتواند تا حدودی تورم را پوشش دهد و از کاهش ارزش دارایی جلوگیری کند.
به نظرتون با این نرخهای جدید سود بانکی، واقعاً سپردهگذاری هنوز ارزش داره؟ چون وقتی تورم بالای ۴۰ درصد باشه، انگار عملاً سودی که میگیریم فقط روی کاغذه.
نکته درستی مطرح کردید. وقتی نرخ تورم از سود بانکی پیشی میگیره، سپردهگذاری بیشتر نقش حفظ نقدینگی داره نه رشد سرمایه. در چنین شرایطی باید نگاه مقایسهای بین بانک و روشهای سرمایهگذاری انجام بشه تا ارزش واقعی دارایی حفظ بشه.