هر اهدای خون؛ سه شانس برای زندگی

امیرمسعود ناظمی، معاون فنی سازمان انتقال خون تهران، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به فرآیند تبدیل خون اهدایی به فرآورده‌های مختلف خونی گفت: از هر کیسه خون اهدایی، پس از انجام مراحل جداسازی، سه گروه اصلی از فرآورده‌های خونی شامل گلبول‌های قرمز، پلاکت و پلاسما تولید می‌شود.

وی افزود: با هر بار اهدای خون، تنها یک کیسه خون از اهداکننده دریافت می‌شود، اما پس از جداسازی و فرآوری، این خون می‌تواند به سه فرآورده مجزا تبدیل شده و برای سه بیمار مختلف در بیمارستان‌های گوناگون مورد استفاده قرار گیرد. به این ترتیب، یک واحد خون اهدایی می‌تواند به بهبود و نجات جان سه بیمار کمک کند.

ناظمی درباره کاربرد فرآورده‌های خونی توضیح داد: گلبول‌های قرمز متراکم عمدتاً برای بیمارانی استفاده می‌شود که مغز استخوان آنها در تولید گلبول قرمز دچار اختلال شده است. همچنین بیماران مبتلا به انواع سرطان‌ها، افرادی که دچار خونریزی‌های شدید شده‌اند و بیماران مبتلا به تالاسمی که به‌طور منظم ماهانه یا هر دو ماه یک‌بار نیاز به دریافت خون دارند، از این فرآورده بهره‌مند می‌شوند.

معاون فنی سازمان انتقال خون تهران ادامه داد: فرآورده‌های پلاکتی برای بیمارانی کاربرد دارد که یا تولید پلاکت در بدن آنها کاهش یافته یا مصرف پلاکت در بدنشان افزایش پیدا کرده است. این افراد در معرض خطر خونریزی‌های خودبه‌خودی قرار دارند و نیازمند دریافت پلاکت هستند.

وی افزود: پلاسما نیز برای بیمارانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که به دلیل برخی بیماری‌های زمینه‌ای به تزریق این فرآورده خونی نیاز دارند.

ناظمی با تشریح روند آماده‌سازی خون‌های اهدایی گفت: تمامی خون‌های جمع‌آوری‌شده در این مرکز و سایر مراکز انتقال خون، پس از ورود به بخش فرآوری از نظر ظاهری بررسی شده و سپس برای انجام مراحل جداسازی آماده می‌شوند. این فرآیند باید حداکثر ظرف ۲۴ ساعت پس از اهدای خون انجام شود.

وی درباره آزمایش‌های انجام‌شده بر روی خون‌های اهدایی اظهار کرد: تعیین گروه خونی اهداکنندگان در هر نوبت مراجعه، بدون توجه به تعداد دفعات اهدای قبلی، مجدداً انجام می‌شود. روزانه بیش از هزار نمونه در این مرکز از نظر گروه خونی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

معاون فنی سازمان انتقال خون تهران افزود: در کنار آزمایش تعیین گروه خونی، آزمایش‌های غربالگری نیز با استفاده از دستگاه‌های استاندارد و خودکار انجام می‌شود. استفاده از این تجهیزات علاوه بر افزایش دقت، سرعت انجام آزمایش‌ها را نیز به شکل قابل توجهی بالا می‌برد.

وی با اشاره به حجم بالای نمونه‌های ارسالی از سراسر استان تهران گفت: با توجه به تعداد زیاد نمونه‌ها برای تعیین گروه خونی و انجام آزمایش‌های تخصصی، استفاده از تجهیزات پیشرفته و به‌روز ضروری است و در این مرکز از دستگاه‌های خودکار با دقت بالا بهره گرفته می‌شود.

ناظمی تأکید کرد: سازمان انتقال خون یک آزمایشگاه تشخیص طبی عمومی نیست و برخلاف آزمایشگاه‌های پزشکی متداول، تنها آزمایش‌هایی را انجام می‌دهد که برای سلامت و ایمنی خون اهمیت دارند. این آزمایش‌ها شامل تست‌های استانداردی است که در سراسر جهان بر روی خون‌های اهدایی انجام می‌شود؛ از جمله آزمایش‌های مربوط به بیماری‌هایی مانند هپاتیت.

وی در پاسخ به پرسشی درباره استفاده از هوش مصنوعی در فرآیندهای سازمان انتقال خون خاطر نشان کرد: بهره‌گیری از فناوری هوش مصنوعی در برنامه‌های آینده سازمان قرار دارد و امیدواریم در آینده از این ظرفیت نیز استفاده شود.